اگزما پوستی چیست؟ علت، علائم و درمان اگزما صورت و دست

• مصرف برخی از غذاها، مانند آجیل و لبنیات می تواند علائم این بیماری به وجود آورند.
• علائم با توجه به سن فرد متفاوت است، اما اغلب شامل لکه های پوستی و پوسته پوسته شدن است.
• این عارضه همچنین می تواند توسط عوامل محیطی مانند دود و گرده ایجاد شود. با این حال، یک بیماری قابل درمان نیست.
• این بیماری مسری نیست.

علائم اگزما بسته به سن فرد متفاوت است. این بیماری معمولاً در نوزادان همراه با لکه های زبر و خارش دار و پوسته پوسته شدن ظاهر می شود. بیشتر افراد قبل از سن 5 سالگی حداقل یک بار دچار این عارضه می شوند. نیمی از این افراد در دوران کودکی به این بیماری مبتلا می شوند، در بزرگسالان نیز علائم این بیماری را تجربه می کنند، ولی این علائم معمولاً با علائمی که در کودکی تجربه کرده اند، متفاوت است.

افراد مبتلا به این بیماری اغلب دوره های تشدید یا بهبودی را تجربه می کنند. علائم اگزما در شیرخواران زیر 2 سال :

• بثورات معمولاً روی پوست سر و گونه ها ظاهر می شود.
• بثورات می تواند باعث خارش شدید شود. این علامت ممکن است در خواب اختلال ایجاد کند. خارش مداوم پوست می تواند منجر به عفونت های شدید پوستی شود.

علائم اگزما در کودکان در سن 2 سالگی تا بلوغ:

• بثورات معمولاً در اطراف آرنج یا زانو ظاهر می شود.
• احتمال بروز بثورات در گردن، مچ دست، مچ پا و شکاف بین باسن و پاها نیز وجود دارد.

با گذشت زمان، علائم زیر رخ میدهد:

• راش ها می توانند گسترش یابند.
• رنگ بثورات تیره تر می شود.
• بثورات می توانند ضخیم شوند و خارش دائمی ایجاد کند.

علائم اگزما در بزرگسالان:

• بثورات معمولاً در اطراف آرنج یا زانوها یا بالای گردن ظاهر می شود.
• بثورات بخش اعظمی از بدن را می پوشانند.
• بثورات در برخی موارد در گردن، صورت و اطراف چشم نیز قابل مشاهده است.
• بثورات پوست را خشک می کنند.
• بثورات به طور دائم خارش دارند.
• بثورات در بزرگسالان بیشتر از کودکان موجب پوسته پوسته شدن بدن میشود.
• بثورات می تواند منجر به عفونت های پوستی شود.

بزرگسالانی که در کودکی دچار درماتیت آتوپیک شده اند، اما دیگر این بیماری را تجربه نکرده اند، ممکن است هنوز هم پوست خشک داشته باشند که به راحتی تحریک می شود. ظاهر پوست در فرد مبتلا به درماتیت آتوپیک بستگی به میزان آلودگی پوست دارد. خارش پوست را تحریک کرده، و التهاب را افزایش می دهد.

بعضی از انواع اگزمای پوستی به علت عوامل زمینه ای ایجاد می شوند اما بعضی دیگر از آنها بدون هیچ علت شناخته شده ای بروز می کنند.

علت اگزما پوستی ناشناخته است، اما پزشکان معتقد هستند که بیماری به دلیل ترکیبی از عوامل ژنتیکی و محیطی ایجاد می شود.

اگزما مسری نیست، اما اگر والدین به این بیماری مبتلا باشند، کودکان نیز احتمالاً به اگزما پوستی مبتلا می شوند. به خصوص اگر هر دو والدین به این بیماری مبتلا باشند. به علاوه عوامل محیطی نیز می توانند در ایجاد بیماری نقش داشته باشند. مهمترین علت اگزما به این شرح است:

• شوینده ها : مثل صابون، مواد شوینده، شامپو، ضد عفونی کننده ها
• خوراکی ها : مثل آب میوه های تازه، گوشت، سبزیجات، لبنیات، تخم مرغ، آجیل و محصولات سویا و گندم
• آلرژن ها: گرد و غبار، حیوانات خانگی، گرده ها و شوره سر می توانند منجر به اگزما پوستی شوند.
• میکروبها: میکروب ها شامل باکتری هایی مانند استافیلوکوکوس اورئوس، ویروس ها و قارچ ها هستند.
• درجه حرارت گرم و سرد: هوای بسیار گرم یا سرد، رطوبت زیاد و کم و….. باعث بروز اگزما می شود.
• استرس: استرس علت مستقیم اگزما نیست، اما می تواند علائم را تشدید کند.
• هورمون ها: زنان می توانند علائم اگزما را در مواقعی که سطح هورمون در بدن آنها تغییر می کند، مثل دوران بارداری و در مواقع معینی از چرخه قاعدگی تجربه کنند.

چندین نوع مختلف از این بیماری وجود دارد. بعضی از انواع اگزمای پوستی به علت عوامل زمینه ای ایجاد می شوند، اما بعضی دیگر از آنها بدون هیچ علت شناخته شده ای بروز می کنند. در ادامه با شایع ترین و شناخته شده ترین انواع این بیماری آشنا خواهید شد.

اگزمای آتوپیک

درماتیت آتوپیک شایع ترین نوع این بیماری است. این بیماری معمولاً از کودکی شروع می شود و غالباً با گذشت زمان خفیف تر می شود و در بزرگسالی از بین می رود. درماتیت آتوپیک بخشی از چیزی است که پزشکان آن را سه گانه آتوپیک می نامند. دو بیماری دیگر این سه گانه تب آسم و تب یونجه است. بسیاری از افراد مبتلا به درماتیت آتوپیک همزمان به هر سه این بیماری مبتلا هستند.

بثورات این بیماری در بزرگسالان اغلب بر روی آرنج یا زانوها و در نوزادان اغلب بر روی پوست سر و گونه ها شکل می گیرد. پوست در نواحی دارای بثورات تیره تر شده و ضخیم تر می شود.

درماتیت آتوپیک هنگامی اتفاق می افتد که سد طبیعی پوست تضعیف شود. این بدان معنی است که پوست شما قادر به محافظت در برابر تحریک کننده ها و آلرژن ها نیست. درماتیت آتوپیک احتمالاً در اثر عوامل زیر ایجاد میشود :

• ژنتیک
• پوست خشک
• یک مشکل سیستم ایمنی
• محرک های محیط زیست

درماتیت تماسی

تماس مستقیم با یک ماده تحریک کننده یا بروز یک واکنش آلرژی نسبت یه یک ماده می تواند باعث این نوع بیماری که به آن اصطلاحا درماتیت تماسی گفته می شود، گردد. افراد در هر سنی می توانند به این نوع اگزمای پوستی دچار شوند.

علائم این بیماری شامل خارش، قرمزی پوست و برجستگی های خارش دار به نام کهیر است. در برخی موارد نیز تاول های پر از مایع بر روی سطح پوست ایجاد می شود. برخی از مواد که می توانند در ایجاد این نوع اگزما نقش داشته باشند، به این شرح است:

• مواد شوینده
• سفید کننده
• لاتکس
• نیکل
• رنگ
• پیچک سمی و گیاهان سمی دیگر
• محصولات مراقبت از پوست ، از جمله آرایش
• صابون ها و عطرها
• حلالها
• دود تنباکو

درماتیت سبورئیک

درماتیت سبورئیک نوزادان و بزرگسالان را گرفتار می سازد. علت دقیق ایجاد درماتیت سبورئیک هنوز به درستی مشخص نشده است، با این حال این نوع اگزما اغلب همراه با موجوداتی شبیه مخمر( قارچ) بر روی پوست شناسایی می شود.

اگزمای سکه ای

این بیماری در مرد ها بیشتر از زن ها ایجاد می شود. در اگزمای سکه ای، لکه هایی به شکل سکه بر روی پوست بازوها، ران پاها ایجاد می شوند که خارش دار بوده و ممکن است ترشح داشته و پوسته پوسته و تاول دار شود. علت این نوع اگزمای پوستی هنوز مشخص نشده است.

اگزمای استئاتوتیک

این نوع اگزما در افراد سالخورده شایع تر بوده و به علت خشک بودن پوست در افراد مسن ایجاد می شود. در این نوع اگزمای پوستی، پوست دچار پوسته پوسته شدن می گردد و به دنبال آن ترک می خورد.

نورودرماتیت

نورودرماتیت مشابه درماتیت آتوپیک است و باعث ایجاد لکه های ضخیم و پوسته پوسته بر روی پوست می شود. این بیماری تکه های ضخیم و پوسته پوسته شده روی بازوها، پاها، پشت گردن، پوست سر، قسمتهای پایین پاها، قسمت پشتی دستها یا دستگاه تناسلی ایجاد می کند.

این بیماری می تواند خارش شدیدی را به خصوص هنگام خواب ایجاد کرده، همچنین ممکن است این زخم ها خونریزی کنند. نورودرماتیت معمولاً در افرادی ایجاد می شود که به انواع دیگر این بیماری یا پسوریازیس مبتلا هستند. پزشکان دقیقا علت این بیماری را نمی دانند.

اگزما دست

اگزما دست فقط روی دستان شما تأثیر می گذارد. این بیماری ممکن است حین کار با مواد شیمیایی که که باعث تحریک پوست میشود، ایجاد شود. این بیماری باعث قرمزی، خشکی و خارش دستان می شود. همچنین ممکن است ترک یا تاول هایی نیز بر روی پوست ایجاد شوند. این بیماری ممکن است در آرایشگاه ها و در حین کار با مواد شیمیایی و یا شوینده ها ایجاد شود. برای درمان اگزما دست از کار با مواد شیمیایی پرهیز کنید.

اگزمای دیس هیدروتیک

این بیماری در قسمت هایی که پوست ضخیم تر است، مثل روی انگشت ها، کف دست ها و کف پاها ایجاد می شود. در اثر این بیماری تاول های متعدد و کوچکی روی پوست ایجاد می شوند که گاهی اوقات این تاول ها به هم متصل شده و تاول بزرگی را تشکیل می دهد. علت ایجاد این نوع اگزمای پوستی هنوز مشخص نیست.

اگزما دیس هیدروتیک باعث ایجاد تاول های کوچک روی دست و پایتان می شود. این بیماری در زنان شایعتر از مردان است. این بیماری در اثر عوامل زیر ایجاد می شود.

• آلرژی
• قرار گرفتن در معرض موادی مانند نیکل، کبالت یا نمک کروم

امکان درمان اگزما پوستی وجود ندارد. درمان این بیماری با هدف بهبودی پوست آسیب دیده و جلوگیری از عود علائم است. پزشکان برنامه درمانی را بر اساس سن، علائم و وضعیت سلامت فرد تعیین می کنند. برای برخی از افراد، اگزما به مرور زمان از بین می رود. ولی برای برخی دیگر این وضعیت دائمی خواهد بود.

درمان خانگی

موارد بی شماری وجود دارد، که افراد مبتلا به اگزما پوستی می توانند برای حمایت از سلامت پوست و کاهش علائم آنها را رعایت نماید. این موارد عبارتند از :

• حمام کردن با آب ولرم
• استفاده از مرطوب کننده بلافاصله پس از استحمام برای جذب رطوبت
• مرطوب کردن منظم پوست
• استفاده از پارچه های نخی و نرم و در مقابل پرهیز از لباس های خشن، با الیاف مصنوعی
• برای شستشو پوست از صابون ملایم یا پاک کننده ای بدون عطر استفاده کنید
• خشک کردن پوست به آرامی و با حوله نرم
• در صورت امکان، از اجتناب از تغییرات سریع دما
• استفاده از مرطوب کننده هوا در هوای خشک یا سرد
• کوتاه نگه داشتن ناخن ها برای جلوگیری از خراش پوست

داروها

داروها و پماد درمان اگزما در انواع مختلفی وجود دارند، و پزشک این داروها بر اساس علائم بیمار تجویز میکند، این داروها عبارتند از :

• کرم ها و پمادهای موضعی کورتیکواستروئید: این پماد درمان اگزما نوعی داروی ضد التهاب است و علائم بیمار مانند التهاب پوستی و خارش را تسکین می دهد. این دارو مستقیماً روی پوست اعمال می شود.
• کورتیکواستروئیدهای سیستمیک: اگر درمانهای موضعی مؤثر نباشند، می توان از کورتیکواستروئیدهای سیستمیک استفاده نمود. این دارو را می توان به صورت تزریقی یا خوراکی برای مدت زمان کوتاهی مصرف نمود.
• آنتی بیوتیک ها: این دارو در صورت بروز اگزما همراه با عفونت باکتریایی پوست، تجویز می شود.
• داروهای ضد ویروسی و ضد قارچ: این دارو ها می توانند عفونت های قارچی و ویروسی را که در نتیجه این بیماری ایجاد می شوند، درمان کنند.
• آنتی هیستامین ها : این دارو خارش های شبانه را کاهش می دهند.
• مهار کننده های موضعی کلسینورین: این نوع دارو فعالیت های سیستم ایمنی بدن را سرکوب می کند. در نتیجه التهاب را کاهش می دهد و به جلوگیری از شعله ور شدن علائم کمک می کند.
• مرطوب کننده ها: این دسته از داروها از نابودی رطوبت پوست جلوگیری کرده و پوست را ترمیم می کنند.
• فوتوتراپی: در صورتی که پماد درمان اگزما موثر نباشد، از فوتو تراپی استفاده می شود. این درمان قرار گرفتن در معرض نور امواج ماوراء بنفش است و در طی آن پوست با دقت کنترل می شود. این روش معمولاً برای درمان اگزما پوستی درماتیت متوسط استفاده می شود.

حتی اگر خود این بیماری هنوز قابل درمان نباشد، باید یک برنامه درمانی خاص برای هر فرد با علائم مختلف وجود داشته باشد. حتی بعد از اینکه ناحیه ای از پوست بهبود یافت، باید مراقب آن باشید، زیرا ممکن است پوست مجدداً و به راحتی تحریک شود.

• از تغییرات ناگهانی دما یا رطوبت اجتناب نمایید.
• از تعریق یا گرمای بیش از حد خودداری کنید.
• استرس را کاهش دهید.
• از تماس پوست با صابون ها و مواد شوینده های قوی و حلال خودداری کنید.
• از هر غذایی که ممکن است باعث شیوع بیماری شود، آگاه باشید و از آن غذاها پرهیز کنید.
• بهتر است در اطاق یک مرطوب کننده هوا قرار دهید.